กระบวนการเขียนโปรแกรม (Programming Process) จะเป็นลำดับขั้นตอนในการสร้างโปรแกรมซึ่งจะประกอบไปด้วย 4 ขั้นตอนคือ
1.ขั้นตอนการกำหนดปัญหา
เป็นขั้นตอนแรกก่อนที่จะเขียนโปรแกรมจะต้องรู้ปัญหาก่อนว่าปัญหานั้นคืออะไรซึ่งปัญหาต่าง ๆ นี้ให้พิจารณาจากโปรแกรมต้องทำอะไร, ข้อมูลนำเข้าที่ป้อนให้กับโปรแกรมคืออะไรและผลลัพท์ที่ได้คืออะไร
2.การออกแบบโปรแกรม
ในการออกแบบโปรแกรมนี้จะเกี่ยวข้องกับเรื่องของอัลกอริทึมซึ่งจะต้องให้โปรแกรมนั้นสามารถทำงานเป็นลำดับขั้นตอนเพื่อให้ผลลัพธ์ตามที่ต้องการและมีประสิทธิภาพได้ในการออกแบบโปรแกรมจะต้องพิจารณาถึงเรื่องต่าง ๆ ดังนี้
- ต้องออกแบบให้มีประสิทธิภาพยืดหยุ่น
- ต้องออกแบบให้ง่ายต่อการแก้ไขและง่ายต่อการพัฒนา
- ต้องออกแบบให้ถูกต้องไม่ทำให้โปรแกรมผิดเพี้ยน
- ต้องออกแบบให้ง่ายต่อการเข้าใจโดยสามารถทำให้โปรแกรมเมอร์คนอื่น ๆ เข้าใจในสิ่งที่เราออกแบบได้ได้วย
3.การเขียนชุดคำสั่ง
ขั้นตอนนี้จะเรียกว่าการ Coding เป็นการเขียนคำสั่งต่าง ๆ ตามโปรแกรมที่ได้ออกแบบไว้ซึ่งถ้าเราออกแบบไว้ดีผลลัพธ์ที่ได้ก็จะได้โปรแกรมที่มีการทำงานถูกต้องและมีประสิทธิภาพ
4.การทดสอบโปรแกรมและดีบักโปรแกรม
เป็นขั้นตอนที่ตรวจสอบความถูกต้องของโปรแกรม หากเกิดข้อผิดพลาดขึ้นในขั้นตอนนี้ก็สามารถแก้ไขโปรแกรมใหม่ได้ ถ้าไม่มีขั้นตอนนี้หากเขียนเสร็จแล้วสั่งให้ผู้ใช้งานใช้โปรแกรมถ้าเกิดปัญหาขึ้นระหว่างการใช้งานก็อาจทำให้ผู้ใช้งานไม่พอใจได้ ต้องส่งกลับมาแก้อีกทีทำให้เสียเวลา ดังนั้นขั้นตอนนี้จึงเป็นขั้นตอนที่สำคัญที่ลืมไม่ได้เลย ซึ่งการทดสอบหรือ Testing จะหมายถึง การทดสอบว่าโปรแกรมนั้นให้ผลลัพธ์ที่ถูกต้องตามกำหนดไว้หรือไม่ซึ่งผู้ทีทำการทดสอบโปรแกรมจะมีการใส่ข้อมูลที่จะทดสอบลงไปในโปรแกรมดูถ้าผลลัพธ์ถูกต้องก็แสดงว่าโปรแกรมนี้ใช้งานได้แต่ถ้าผลลัพธ์ไม่ถูกต้องก็ต้องนำกลับไปแก้ใหม่ ส่วนการดีบัก (Debugging) จะเป็นการตรวจสอบและแก้ไขปัญหาหรือข้อผิดพลาดต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในโปรแกรม
ข้อแตกต่างระหว่างการทดสอบ (Testing) และการดีบัก (Debugging)
- การทดสอบโปรแกรมจะเริ่มทดสอบด้วยการรู้เงื่อนไข, รู้ข้อมูลที่จะทดสอบและรู้ผลลัพธ์หลังจากที่ใส่ข้อมูลทดสอบลงไปในโปรแกรมแล้วส่วนการดีบักเริ่มต้นการตรวจสอบที่ยังไม่รู้เงื่อนไขต่าง ๆ และไม่รู้ผลลัพธ์ที่จะเกิดขึ้น
- การทดสอบสามารถให้ผู้ทำหน้าที่ทดสอบ (Software Tester) หรือบุคคลอื่น ๆ ทดสอบได้ แต่การดีบักจะต้องให้ผู้เขียนโปรแกรมเท่านั้นเป็นคนตรวจสอบ
- การทดสอบเป็นการตรวจสอบหรือทดลองความผิดพลาดของโปรแกรมเมอร์ว่าโปรแกรมเมอร์ได้เขียนโปรแกรมผิดพลาดทำให้ได้ผลลัพธ์ไม่ตรงกับที่ต้องการหรือไม่ ส่วนการดีบักเป็นการแก้ไขความผิดพลาดที่เกิดขึ้นก่อนที่จะส่งโปรแกรมไปทดสอบ
